ملاحم و فتن آخرالزمان

جلسه نهم

متن گزیده ی سلسله مباحث

«ملاحم و فتن آخر الزمان» 

آیت الله نظری منفرد

 

 

 

 

یکی از کسانی که نقش کلیدی در فتنه جمل داشت، زبیر بن عوام بود. سرنوشت زبیر می تواند درسی عبرت آموز برای ما باشد.

عاقبت به خیری آنقدر اهمیت دارد که حضرت یوسف علیه السلام با آن مقام رفیع از خداوند درخواست عاقبت به خیری می کند.

قرآن کریم می فرماید حضرت یوسف این چنین دعا کرد: «رَبِّ قَدْ آتَيْتَني‏ مِنَ الْمُلْكِ وَ عَلَّمْتَني‏ مِنْ تَأْويلِ الْأَحاديثِ فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ تَوَفَّني‏ مُسْلِماً وَ أَلْحِقْني‏ بِالصَّالِحينَ»

«پروردگارا، تو مرا بهره‏اى از ملك و حكومت دادى و از تعبير خواب‏ها و تفسير احاديث آموختى، اى آفريننده آسمان‏ها و زمين، تو در دنيا و آخرت ياور و سرپرست من هستی، مرا در حالى كه تسليم امر تو باشم بميران و به صالحان ملحق نما»

زبیر در جریان سقیفه، همراه امیرالمومنین و در مقابل ابوبکر بود. اما بیست و پنج سال بعد به خاطر مال و مقام دنیا کاملا برگشت.

امیرالمومنین وقتی به بصره رسیدند ابن عباس را فرستادند و فرمودند با طلحه ملاقات نکن اما با زبیر صحبت کن و به او بگو: «عرفتنى‏ بالحجاز و أنكرتنى بالعراق فما عدا ممّا بدا» تو مرا در حجاز شناختى و در عراق انكار نمودى! چه اتفاقی افتاده است؟

زبیر به ابن عباس گفت: به علی بن ابی طالب بگو من دنبال همان چیزی هستم که تو دنبال آن هستی!

در روز جنگ جمل حضرت امیرالمومنین بدون لباس جنگی وارد میدان شدند و به زبیر فرمودند: چرا به جنگ من آمده ای؟ زبیر گفت: به خاطر خون خواهی عثمان! حضرت فرمودند: خون خواهی مقتول بر عهده ولی دم است، تو چه نسبتی با عثمان داری؟ پاسخ داد: عثمان مظلومانه کشته شد!

حضرت فرمودند: یادت هست روزی در مدینه من و تو به همراه پیامبر صلی الله علیه و آله می رفتیم و تو دست در گردن من انداخته بودی رسول خدا فرمودند: آیا علی را دوست داری؟ گفتی: چگونه دوست نداشته باشم در حالی که او برادر و پسر دایی من است.

رسول خدا فرمود: روزی تو به جنگ با علی بن ابی طالب میروی و تو در آن هنگام ظالم هستی!

زبیر گفت: روزگار این حدیث را از یاد من برده بود! وقتی به سمت لشگر عایشه برگشت با تحریک پسرش به سمت لشگر حضرت هجوم آورد تا شجاعتش را نشان دهد اما در نهایت از میدان جنگ فاصله گرفت و در اطراف بصره شخصی او را هنگام نماز به قتل رساند.

باید به این نکته توجه کرد که این کار زبیر توبه برای او به حساب نمی آید چون باید طرف حق می ایستاد و به لشگر امیرالمومنین ملحق می شد و مردمی که گمراه کرده بود را نیز هدایت می نمود.